Jeden z przedsiębiorców leśnych świadczących usługi na rzecz nadleśnictwa w południowej Polsce poprosił o wyjaśnienie, w jaki sposób jest uregulowana sprawa zatrudniania podleśniczych w zakładach usług leśnych? Czy można ich oficjalnie i legalnie zatrudniać, przy jakich pracach, na jakich warunkach i jak rozliczać?

Aby dobrze wyjaśnić ten problem należy go opisać z punktu widzenia dwóch stron: przedsiębiorcy leśnego i podleśniczego.

Przedsiębiorca leśny zatrudnia…

…zgodnie z obowiązującymi ogólnymi przepisami (m.in. kodeks pracy, kodeks cywilny) regulującymi zatrudnianie pracowników na podstawie umowy o pracę lub umowę zlecenie/dzieło spełniając określone w przepisach warunki.

Oznacza to, że w przypadku zgodnej woli obu stron najlepiej wyrażonej na piśmie (w przypadku umów o pracę obowiązkowo pisemnie), po badaniach lekarskich, szkoleniu bhp i ppoż, wyposażeniu pracownika w środki ochrony osobistej i ewentualnie sprzęt, po rejestracji w ZUS nikt nie ma podstaw prawnych do podważenia legalności zatrudnienia.

W przypadku korzystania z podwykonawcy – firmy jednoosobowej lub rolnika obie strony obowiązuje kodeks cywilny. Umowa może być ustna, a obie strony mają dużą swobodę co do jej treści, wzajemnych obowiązków itp.

Bardzo często w siwz w części omawiającej warunki udziału w przetargu nadleśnictwa wymagają np. oświadczenia o dysponowaniu osobami do wykonywania usług lub zestawienia osób/podwykonawców, które będą wykonywały zlecenie. W takim przypadku należy podać tam także dane pracowników LP – podleśniczych. W przypadku zmiany osób/podwykonawców bezpośrednio wykonujących usługi, zwykle wystarczy w odpowiednim terminie poinformować o tym pisemnie nadleśnictwo. Każdy przedsiębiorca powinien jednak szczegółowo zapoznać się ze „swoim” siwz-em, ponieważ w omawianej sprawie nadleśnictwa nie są jednorodne.

Niektóre nadleśnictwa zawierają w siwz informację o konieczności uzyskania zgody przez wykonawcę na zatrudnienie konkretnego pracownika czy podwykonawcy. Jest to żądanie niezgodne z Pzp. Wykonawca ma tylko obowiązek poinformowania o ewentualnych zmianach personalnych pracowników lub podwykonawców.

Wykonane przez podleśniczego prace przyjmuje zul, rozlicza i płaci. Jest on także płatnikiem podatku dochodowego i ewentualnie składek na FUS. Nadleśnictwo formalnie nie wnika w relacje między podleśniczym, a zulem.

Podleśniczy pracuje

Zatrudnianie pracownika LP – np. podleśniczego – w obcej firmie reguluje, jak mnie poinformowała Pani rzecznik DGLP, Zarządzenie nr 10/2003 ze stycznia 2003 roku „…w sprawie zawierania z pracownikami Lasów Państwowych umów o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy…”. Chyba głównie paragraf 4?

Moim zdaniem nie jest to taka oczywista sprawa ze wspomnianym zarządzeniem, ono w większości zawiera przepisy przejściowe dotyczące 2003 roku. Muszą być jeszcze jakieś dodatkowe uregulowania. Na szczęście przedsiębiorca leśny nie musi rozstrzygać, czy podleśniczy powinien wystąpić do nadleśniczego o zgodę na pracę w zulu.

Praktyka jest zwykle taka, że nadleśniczy wyraża zgodę (lub nie wyraża) na zatrudnienie podleśniczego przez zakład usług leśnych w przypadku pracy np. w dni wolne od pracy w LP i przy czynnościach niezwiązanych z czynnościami służbowymi podleśniczego lub leśniczego (np. usługi łowieckie) . Niektórzy nadleśniczowie wymagają przed wydaniem zgody, aby praca na rzecz zula miała miejsce w innym leśnictwie niż macierzyste podleśniczego.

Problem zatrudniania podleśniczych przez zule nie został w pełni opisany. Występują tutaj liczne pułapki m.in. podatkowe czekające na przedsiębiorcę leśnego. Ważne są też dobre relacje z kierownikiem jednostki czyli nadleśniczym. Zawsze warto, aby dużo wcześniej wszystkie zainteresowane trzy strony uzgodniły szczegóły pracy podleśniczego w zulu i dopiero później oficjalnie formalizowały ustalenia.

Witold Łasica
Tel.609-777-899